الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
435
دقائق العلاج ( فارسي )
بقولات نفخآور و در استسقاء گوشتى سرد ( Anasarque ) از غذاهاى سرد و در نوع گرم آن از غذاهاى گرم بايد پرهيز كرد . بهترين غذاها براى بيماران استسقاء گوشتى ، سكنجبين و آب انار ترش و شيرين است اما بايد از خوردن صبر خوددارى كنند زيرا كبد را ضعيف مىكند مگر آنكه آن را همراه با افسنتين ، كاسنى ، سنبل ، ريوند و مانند آن بخورند . اگر در استسقاء خيكى بيضهها شكاف بردارند و از پوستشان ترشحى خارج شود و همراه مدفوع خون دفع شود پيش از يك هفته بيمار خواهد مرد و همچنين لاغرى ، نازك شدن اندامها و بگود نشستن چشمها بدون آنكه تبى باشد پيش آگهى مرگ و همچنين تنگ نفس و نازك شدن پائين شكم و عانه ( بالاى آلت تناسلى ) و اسهال دليل مرگ نزديك است . اگر بيمار بدون علتى از قبيل نزله و زكام سرفه كند علامت بدى است . استسقاء براى كسانى كه مزاج گرم دارند خطرش كمتر است . و چه خوب گفتهاند كه بيمارى استسقاء بهبودپذير نيست مگر آنكه پزشك ماهر ، بيمار مطيع و پرستارش دوست و همراه او باشد ولى من مىخواهم شرطى ديگر بيافزايم و آن اين است كه اگر اين سه باشند اما داروى صحيح و مناسبى نباشد فايدهاى ندارند . يكى از پزشكان بر آن است كه اگر استسقاء از بيماريهاى گرم پديد آمده باشد بهبود خواهد يافت و دوباره چند بار برخواهد گشت هرچند كه مدت آن به طول بيانجامد اما اگر در استسقاء پيشاب بيمار قرمزرنگ شد اميدى باقى نخواهد ماند .
--> - جلب ، زرير ، شاهزيره ، مصطكى براى استسقاء خواصى دارند كه در مقاله پنجم در باب مفردات ذكر شده مراجعه كن . مؤلف اعلى الله مقامه